eDNA-techniek

Het onderwaterleven ontrafelen Waterbeheerders zijn verantwoordelijk voor een goede waterkwaliteit. Monitoring is kostbaar, maar essentieel voor een goede invulling van deze taak. Recent zijn er verschillende nieuwe kosteneffectieve methoden ontwikkeld, waarmee waterbeheerders slimmer invulling kunnen geven aan de monitoring. De meest veelbelovende is in onze ogen de toepassing van de ‘eDNA-voedselwebanalyse’.

Witteveen+Bos heeft om deze reden samen met Datura, zeven waterbeheerders en STOWA het initiatief genomen om de toepassing van de eDNA voedselwebanalyse als onderdeel van het toekomstige monitoringspakket te verkennen, waarbij specifiek wordt gekeken naar het in beeld brengen van het gehele leven onder water. Het belangrijkste doel is om belemmeringen voor grootschalige toepassing weg te nemen. Dit doen we door de techniek samen met de waterbeheerders te confronteren met de weerbarstige praktijk in case studies. Het unieke van de eDNA voedselwebanalyse is dat met slechts een watermonster een integraal beeld van het leven onder water verkregen wordt. Dat betekent een compleet beeld van de hoeveelheid eDNA van vissen, algen en zoöplankton, bacteriën en andere ‘eukaryoten’. Door de hoeveelheid eDNA te vergelijken met andere samples, komt de samenstelling van het voedselweb in beeld. Dit is van grote invloed op onze kennis van het leven onder water en kan vergaande gevolgen hebben voor het waterbeheer. Zo zijn we bijvoorbeeld beter in staat om maatregelen te ontwerpen, het effect van maatregelen te evalueren en om realistische waterkwaliteitsdoelen te definiëren. Maar zijn we ook in staat om meer inzicht in kortere tijd op te doen en effectiever te sturen. De analyses zijn namelijk eenvoudiger, sneller en geven een robuuster en vollediger resultaat. Bovendien blijkt uit een eerste grove vergelijking dat de eDNA voedselwebanalyse zo’n 90 % goedkoper is dan conventionele bemonsteringen. De komende periode wordt samen met de waterbeheerders ervaring opgebouwd en wordt gezocht naar wetenschappelijke verdieping. Uiteindelijk komt er een gestandaardiseerde methode beschikbaar, die grootschalig kan worden toegepast. De zeven waterbeheerders die deelnemen aan fase 1 zijn: waterschap Brabantse Delta, Waternet, hoogheemraadschap van Hollands Noorderkwartier, waterschap Hunze en Aa’s, wetterskip Fryslân, waterschap Drents Overijsselse Delta en het hoogheemraadschap van Delfland.

+ marloes.van.der.kamp@witteveenbos.com